Spadek z długami i mieszkaniem: przyjąć, odrzucić czy sprzedać

Najpierw sprawdź, co dziedziczysz

Zanim zdecydujesz, zbierz informacje o majątku i długach spadkodawcy. Sprawdź księgę wieczystą mieszkania i hipoteki, korespondencję od banków i firm windykacyjnych, zaległości we wspólnocie lub spółdzielni oraz postępowania komornicze. Wartość mieszkania oszacuj na podstawie transakcji w okolicy. Dopiero porównanie obu kwot pozwala rozsądnie wybrać.

Infografika

Spadek z długami

Sześć miesięcy na decyzję.

Przyjąć czy odrzucić

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza

• Dziedziczysz mieszkanie
• Długi płacisz do wartości majątku
• Potrzebny spis lub wykaz inwentarza
• Możesz sprzedać i spłacić długi

Odrzucenie spadku

• Nic nie dziedziczysz
• Nie odpowiadasz za długi
• Spadek przechodzi na kolejnych, na przykład dzieci
• Oni też muszą zdecydować w terminie

Kolejność

1. 1
   Od razuUstal majątek i długi

   Księgi wieczyste, BIK, wierzyciele

2. 2
   Do 6 miesięcyOświadczenie o spadku

   U notariusza lub w sądzie

3. 3
   Wykaz lub spis inwentarza

   Wartość aktywów i długów

4. 4
   Stwierdzenie nabycia spadku

   Akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie

5. 5
   Sprzedaż mieszkania

   Spłata wierzycieli z ceny

Uważaj na

• Upływ 6 miesięcy bez decyzji, gdy chcesz odrzucić
• Spłacanie długów ponad wartość spadku
• Zapomnienie o oświadczeniu za małoletnie dzieci
• Sprzedaż za bezcen, żeby szybko zamknąć sprawę

nagent.plPorównaj agentów nieruchomości

Termin 6 miesięcy

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składasz u notariusza albo w sądzie w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Jeśli nic nie zrobisz, przepisy uznają, że przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Dobrodziejstwo inwentarza

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że za długi spadkowe odpowiadasz tylko do wartości stanu czynnego spadku, ustalonej w spisie inwentarza sporządzonym przez komornika albo w wykazie inwentarza złożonym w sądzie lub u notariusza. Jeśli mieszkanie jest warte 400 000 zł, a długi wynoszą 500 000 zł, nie zapłacisz więcej niż 400 000 zł.

Uważaj, by nie spłacać długów ponad tę wartość. Kolejność i zasady spłaty mogą mieć znaczenie, gdy wierzycieli jest kilku, więc przy dużych długach warto skonsultować się z prawnikiem.

Odrzucenie spadku i dzieci

Gdy długi wyraźnie przewyższają majątek, wielu spadkobierców odrzuca spadek. Wtedy spadek przechodzi na kolejne osoby z kręgu dziedziczenia, najczęściej na Twoje dzieci. Za małoletnie dzieci oświadczenie składają rodzice, a sąd rodzinny musi zwykle wyrazić na to zgodę. Wniosek trzeba złożyć szybko, bo dla dzieci także biegnie termin.

Sprzedaż mieszkania ze spadku z długami

Żeby sprzedać mieszkanie, potrzebujesz stwierdzenia nabycia spadku i wpisu w księdze wieczystej lub przynajmniej złożonego wniosku. Jeśli na mieszkaniu ciąży hipoteka, spłacasz ją z ceny, tak jak przy każdej sprzedaży mieszkania z kredytem. Wolna sprzedaż po cenie rynkowej zwykle daje więcej na spłatę długów niż licytacja.

Kilku spadkobierców

Gdy spadkobierców jest kilku, mieszkanie należy do nich wspólnie, a długi rozkładają się według udziałów. Sprzedaż wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Jeśli jeden chce zatrzymać mieszkanie, może spłacić pozostałych w ramach działu spadku.

Podatek

Spadek od najbliższej rodziny jest zwolniony z podatku od spadków i darowizn, jeśli zgłosisz go w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Przy sprzedaży mieszkania liczy się zasada 5 lat od końca roku, w którym mieszkanie nabył spadkodawca.

Pojęcia z tego poradnika

Hipoteka

Zabezpieczenie wierzytelności, najczęściej kredytu, wpisane do działu IV księgi wieczystej. Przy sprzedaży kredyt spłaca się z ceny, a bank wydaje zgodę na wykreślenie hipoteki.

Więcej definicji w słowniku nieruchomości.

Pytania i odpowiedzi