W skrócie
- Umowę na czas nieokreślony właściciel może wypowiedzieć tylko z przyczyn i w terminach z ustawy o ochronie praw lokatorów.
- Umowę na czas określony wypowiesz tylko wtedy, gdy umowa przewiduje taką możliwość, albo z przyczyn ustawowych.
- Wypowiedzenie musi być na piśmie i podawać przyczynę.
- Przy zaległościach najpierw wezwij najemcę do zapłaty i daj miesiąc na spłatę.
Rodzaj umowy decyduje
Zasady wypowiedzenia zależą od tego, czy umowa jest na czas określony, czy nieokreślony, i czy jest zwykłym najmem, czy najmem okazjonalnym. Przepisy o ochronie praw lokatorów chronią najemcę mieszkania, więc właściciel nie może wypowiedzieć umowy dowolnie, nawet jeśli w umowie wpisano inaczej.
Wypowiedzenie najmu przez właściciela
Przyczyna, forma i termin.
Najczęstsze przyczyny ustawowe
- Zaległości w czynszu lub opłatach za co najmniej 3 pełne okresy
- Używanie lokalu niezgodnie z umową
- Niszczenie lokalu lub budynku
- Rażące naruszanie porządku domowego
- Podnajem bez zgody właściciela
Przy zaległościach
- 1Wezwanie do zapłaty
Na piśmie, z miesięcznym terminem
- 2Uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia
W tym samym piśmie
- 3Wypowiedzenie
Miesiąc naprzód, na koniec miesiąca
- 4Żądanie opróżnienia lokalu
Po zakończeniu umowy
- 5Sąd lub klauzula
Zależnie od rodzaju najmu
Czego nie robić
- Wymiany zamków pod nieobecność najemcy
- Odcinania mediów
- Wynoszenia rzeczy najemcy
- Wypowiedzenia ustnie lub SMS-em
Umowa na czas nieokreślony
Właściciel może ją wypowiedzieć tylko z przyczyn wymienionych w ustawie o ochronie praw lokatorów i z zachowaniem ustawowych terminów. Najczęstsze to zaległości w czynszu lub opłatach za co najmniej trzy pełne okresy płatności, używanie lokalu w sposób sprzeczny z umową, niszczenie lokalu, rażące naruszanie porządku domowego i podnajem bez zgody. Ustawa przewiduje też inne przyczyny, na przykład zamiar zamieszkania właściciela w lokalu, z dłuższymi terminami i dodatkowymi warunkami.
Umowa na czas określony
Umowę na czas określony można wypowiedzieć przed terminem tylko w przypadkach określonych w umowie, a ze strony właściciela także z przyczyn ustawowych. Jeśli umowa nie przewiduje wypowiedzenia, co do zasady trwa do końca okresu.
Zaległości w czynszu
Przy zaległościach za co najmniej trzy pełne okresy płatności właściciel najpierw uprzedza najemcę na piśmie o zamiarze wypowiedzenia i wyznacza dodatkowy, miesięczny termin do zapłaty. Jeśli najemca nie zapłaci, właściciel może wypowiedzieć umowę z miesięcznym wyprzedzeniem na koniec miesiąca kalendarzowego.
Forma wypowiedzenia
Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności i wskazywać przyczynę. Wyślij je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo przekaż osobiście za pokwitowaniem. Mail czy SMS nie wystarczą.
Gdy najemca się nie wyprowadza
Przy zwykłym najmie właściciel składa pozew o eksmisję. Sąd może orzec o prawie do lokalu socjalnego, a w okresie od 1 listopada do 31 marca obowiązują ograniczenia w wykonywaniu eksmisji. Przy najmie okazjonalnym właściciel doręcza żądanie opróżnienia lokalu, a potem występuje o nadanie klauzuli wykonalności oświadczeniu najemcy. To znacznie szybsza droga.
Samopomoc jest zakazana
Wymiana zamków, odcięcie mediów czy wyniesienie rzeczy najemcy bez wyroku to naruszenie prawa, które może skończyć się odpowiedzialnością karną i odszkodowaniem. Nawet przy dużych zaległościach działaj przez sąd lub komornika.
Pytania i odpowiedzi
Czy właściciel może wypowiedzieć umowę najmu bez podania przyczyny?
Przy najmie mieszkania co do zasady nie. Wypowiedzenie musi wskazywać przyczynę i opierać się na umowie lub ustawie.
Jaki jest okres wypowiedzenia umowy najmu przy zaległościach?
Miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego, po uprzednim wezwaniu do zapłaty z miesięcznym terminem.
Czy mogę wypowiedzieć umowę na czas określony?
Tylko w przypadkach przewidzianych w umowie lub z przyczyn ustawowych.
Czy wypowiedzenie najmu mailem jest ważne?
Nie. Wypowiedzenie najmu lokalu przez właściciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Co zrobić, gdy najemca nie płaci i się nie wyprowadza?
Wezwij do zapłaty, wypowiedz umowę zgodnie z ustawą, a potem złóż pozew o eksmisję albo, przy najmie okazjonalnym, wniosek o klauzulę wykonalności.
Czy mogę wymienić zamki, gdy najemca nie płaci?
Nie. To niedozwolona samopomoc. Działaj przez sąd i komornika.
Czy sprzedaż mieszkania rozwiązuje umowę najmu?
Nie. Nabywca wstępuje w prawa wynajmującego.
Czy mogę wypowiedzieć najem, bo chcę sprzedać mieszkanie?
Sama sprzedaż nie jest ustawową przyczyną wypowiedzenia. Można porozumieć się z najemcą albo sprzedać mieszkanie z najemcą.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, art. 11 i 19a–19e
- Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 659–692
- Ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (eksmisja)
Stan na październik 2026. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnika, notariusza ani doradcy podatkowego.